I’n helpu ni i wneud y wefan hon yn well, mae’r gosodiadau cwcis wedi eu gosod i 'ganiatáu pob cwci'. Os byddwch yn parhau heb newid y gosodiadau hyn, rydych yn cydsynio i hyn ddigwydd – am ragor o wybodaeth ac i newid hyn ar unrhyw adeg, gweler ein polisi preifatrwydd. Preifatrwydd.   
Tywydd

Weather  |  Tide Tables

 

Hafan » Dysgu Am » Gwyddoniaeth » Cynefinoedd

Cynefinoedd y Parc Cenedlaethol

Yr enw ar y llefydd ble mae anifeiliaid a phlanhigion y byw yw Cynefinoedd. Mae yna lawer o gynefinoedd ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro sy'n cynnal amrywiaeth eang o fywyd gwyllt; rhai cyffredin a rhai prin. Mae'r rhain yn cynnwys traethau, glan y môr a godiroedd, gweundir a mynyddoedd, rhostir a choetir.

Pyllau glan mor ar draeth Niwgwl.
Pyllau glan môr ar draeth Niwgwl.​

Mae anifeiliaid a phlanhigion wedi addasu ar gyfer yr amgylchedd ble maen nhw'n byw. Er enghraifft, mae bywyd gwyllt ar lan y môr yn gallu dioddef yr heli (dŵr hallt), y rheiny sy'n byw ar y gweundir yn gallu dioddef asidedd gwael y ddaear, a'r rheiny sy'n byw mewn coetir yn gallu dioddef byw yn y cysgod.  Gelwir yr amrywiaeth o fywyd gwyllt yn fioamrywiaeth ac mae'n benodol i bob cynefin. Yn gyffredinol, po fwyaf y bioamrywiaeth mewn cynefin, yr iachach y bydd y cynefin a'r mwyaf tebygol y mae i oroesi ar gyfer y dyfodol.

Mae'n ddyletswydd ar Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro i amddiffyn y cynefinoedd yn y Parc ac i warchod eu bioamrywiaeth. Gwneir hyn trwy fonitro'r cynefinoedd fel ein bod ni'n gwybod pa mor dda y mae'r anifeiliaid a'r planhigion yn ffynnu. Mae Cadwraeth fel swydd, yn cael ei wneud gan ecolegwyr, parcmyn a wardeiniaid. Os oes angen, fe fyddan nhw'n rheoli'r cynefin i helpu ei gadw'n iach a chynyddu ei fioamrywiaeth.  Mae Rheolaeth yn gallu cynnwys gwaith corfforol fel torri llystyfiant, cwympo coed, plannu coed, draenio, ffensio, pori gydag anifeiliaid neu hyd yn oed llosgi rhywogaethau fel grug. 

Efallai y bydd rheolwyr safle'n defnyddio'r dechneg o losgi trwy reoli i helpu'r gweundir i dyfu'n well. Mae llosgi yn rhan o broses adfywio naturiol sy'n helpu rhywogaethau grug i aildyfu. Efallai y byddan nhw'n chwynnu rhywogaethau anfrodorol fel llysiau'r dial (Japanese knotweed) neu redyn fel y gall rhywogaethau brodorol gystadlu. Efallai hefyd y byddan nhw'n ailblannu ardal o goetir, er enghraifft, gyda choed brodorol fel ei fod yn fwy o faint. Fe allen nhw annog anifeiliaid bach ac adar i nythu mewn mannau penodol trwy osod blychau nythu.

Mae gwarchod cynefinoedd a bioamrywiaeth wedi dod yn fwy a mwy pwysig ers Cynhadledd y Ddaear yn Rio yn 1992, a Natura 2000, pan ymrwymodd arweinwyr y byd i warchod amgylchedd eu gwledydd. O ganlyniad i'r ddau ddigwyddiad hyn (a'r penderfyniadau a ddeilliodd ohonyn nhw)  mae gwledydd wedi gorfod gwneud mwy o ymdrech i fonitro eu bywyd gwyllt a'i warchod.

Ty Canol Wood
Gwarchodfa Natur Genedlaethol Ty Canol.

Mae gwarchod cynefinoedd a bioamrywiaeth wedi dod yn fwy a mwy pwysig ers Cynhadledd y Ddaear yn Rio yn 1992, a Natura 2000, pan ymrwymodd arweinwyr y byd i warchod amgylchedd eu gwledydd. O ganlyniad i'r ddau ddigwyddiad hyn (a'r penderfyniadau a ddeilliodd ohonyn nhw)  mae gwledydd wedi gorfod gwneud mwy o ymdrech i fonitro eu bywyd gwyllt a'i warchod. Yn Ewrop, mae cyfarwyddeb Natura 2000 wedi creu ardaloedd mawr o dirweddau dan warchodaeth o'r enw Ardaloedd Cadwraeth Arbennig neu ACA.

Mae gan Barc Cenedlaethol Arfordir Penfro 12 Ardal Cadwraeth Arbennig (mae 3 ACA morol yn gorgyffwrdd tua 75% o forlin y Parc ac yn cynnwys tua 60% o’r ardal gyda’r glannau), pum Ardal Gwarchodaeth Arbennig (AGA), un Parth Cadwraeth Forol (PCF), saith Gwarchodfa Natur Genedlaethol (GNG) a 60 Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA).chod Gwarchod ac amddiffynGwarchod ac amddiffyn                       Gwarc