I’n helpu ni i wneud y wefan hon yn well, mae’r gosodiadau cwcis wedi eu gosod i 'ganiatáu pob cwci'. Os byddwch yn parhau heb newid y gosodiadau hyn, rydych yn cydsynio i hyn ddigwydd – am ragor o wybodaeth ac i newid hyn ar unrhyw adeg, gweler ein polisi preifatrwydd. Preifatrwydd.   
Tywydd

Weather  |  Tide Tables

 

Hafan » Byw Yn » Gwarchod Adeiladau » Adeiladau Rhestredig

Esbonio Adeiladau Rhestredig

Beth sy’n gwneud adeilad mor arbennig?

O dai crynion a ffermydd i gerrig milltir ac ambell flwch ffôn, nid sut olwg sydd ar adeilad yn unig sy'n rhoi iddo statws ‘rhestredig’.

Listed Building

Mae adeiladau’n cael eu rhestru am rinweddau pensaernïol neu hanesyddol, yn ogystal ag am werth grŵp, pwysigrwydd technegol neu gysylltiad â phobl a digwyddiadau pwysig.

Mae gennym ni ystod eang ac eclectig o adeiladau rhestredig yn y Parc Cenedlaethol, sy’n cynnwys plastai mawr, eglwysi canoloesol, ffermydd, capeli, bythynnod, cerrig milltir a hyd yn oed flychau ffôn. Ein hadeilad rhestredig mwyaf modern yw’r Ty Crwn, Y Cwcwll, Tyddewi, a adeiladwyd ym 1965 gan y penseiri Sterling & Gowan yn null y modernydd.

Caiff adeiladau rhestredig eu graddio yn ôl eu pwysigrwydd cymharol ar draws tri chategori: gradd I, gradd II* a gradd II. Mae adeiladau Gradd I o ansawdd eithriadol, fel cestyll canoloesol, eglwysi a phlastai mawr. Mae gennym 28 o adeiladau rhestredig gradd I yn y Parc Cenedlaethol.

Mae adeiladau Gradd II* yn adeiladau arbennig o bwysig sy’n cael eu disgrifio fel adeiladau sy’n meddu ar ‘fwy na chymeriad arbennig’ – er enghraifft, tai uchelwyr neu gapeli pwysig, ac mae yna 74 adeilad o’r radd hon yn y Parc Cenedlaethol.

Mae’r trydydd categori a’r mwyafrif helaeth o adeiladau rhestredig yn Radd II.Mae’r rhain yn adeiladau sy’n nodweddiadol o’n trefi a’n cefn gwlad, ac yn rhai sydd wedi goroesi addasu a moderneiddio. Mae pob gradd, fodd bynnag, yn cael ei diogelu’n gyfreithiol i’r un graddau.

Mae rhestru hefyd yn ymwneud â thu mewn i'r adeiladau a’u cwrtil - yr ardal sy’n union o’u hamgylch. Mae’r cwrtil yn cynnwys pob math o nodweddion sy’n bwysig i gymeriad yr adeilad rhestredig – fe all gynnwys tai allan, adeileddau o fewn gerddi ffurfiol, giatiau neu reiliau. Mae’r cwrtil yn cynnwys yr holl adeiladau sy’n gynharach na mis Gorffennaf 1948. Mae’n ymwneud â lleoliad yr adeilad – yr amgylchoedd sy’n gwneud cyfraniad mor bwysig i’w gymeriad a’i arwyddocâd.

Mae gosodion e.e. llefydd tân hanesyddol, drysau, cornisiau a grisiau hefyd yn ffurfio rhan o'r rhestriad, p'un a ydynt yn cael eu crybwyll yn ddisgrifiad y rhestr neu beidio.

Os ydych yn berchen ar adeilad hanesyddol a/neu adeilad rhestredig neu’n rheoli’r cyfryw adeilad, darllenwch y canllaw hwn ar gyfer perchnogion a meddianwyr adeiladau rhestredig. Hefyd rydym wedi cynhyrchu’r taflenni canlynol sy’n rhoi cyngor ar y gwahanol faterion:
Simneiau
Lliwiau
Drysau
Toeon

Os dymunwch gael cyngor neu wybodaeth, cofiwch gysylltu â ni.

I weld yr adeiladau rhestredig yn y Parc Cenedlaethol, chwiliwch http://www.britishlistedbuildings.co.uk..