I’n helpu ni i wneud y wefan hon yn well, mae’r gosodiadau cwcis wedi eu gosod i 'ganiatáu pob cwci'. Os byddwch yn parhau heb newid y gosodiadau hyn, rydych yn cydsynio i hyn ddigwydd – am ragor o wybodaeth ac i newid hyn ar unrhyw adeg, gweler ein polisi preifatrwydd. Preifatrwydd.   
Tywydd

Weather  |  Tide Tables

 

Hafan » Mwynhau » Llefydd i Ymweld â Nhw » Castell a Melin Heli Caeriw » Hanes y Castell » G De Windsor/Tywysoges Nest

Gerald De Windsor a’r Dywysoges Nest

Merch Rhys ap Tewdwr, un o dywysogion y Cymry, oedd y Dywysoges Nest, ac fe’i ganwyd oddeutu 1080.

Wedi marwolaeth ei thad ym 1093, treuliodd lawer o’i hieuenctid yn llys Harri I, a roddodd iddi ei mab cyntaf. Ym 1100, priododd Gerald de Windsor, barwn Eingl-Normanaidd a oedd yn hŷn o lawer na hi. Cwnstabl Castell Penfro oedd Gerald ar y pryd, a rhoddwyd safle Castell Caeriw iddo fel gwaddol. Gyda’i gilydd, fe godon nhw’r Castell cyntaf ar y safle er mwyn magu eu teulu o bump neu ragor o blant ynddo.

Princess Nest
Y dywysoges Nest.

Nest oedd y ferch harddaf yng Nghymru yn ôl y farn gyffredinol, ac mae sôn bod Owain ap Cadwgan, mab un arall o Dywysogion y Cymry, wedi’i lorio gymaint gan ei harddwch nes iddo ddringo waliau Castell Caeriw un noson ym 1109, cynnau tân a seinio rhybudd. Yn y dryswch, dihangodd Gerald gan adael Nest ar ôl – nid yn erbyn ei hewyllys, o bosib – i’w chymryd yn garcharor gan Owain.

Bodlonwyd anrhydedd Gerald chwe blynedd yn ddiweddarach pan lwyddodd i gipio’i wraig, ynghyd â dau blentyn newydd gan Owain, yn ôl o Gastell Cilgerran, gan ladd Owain mewn brwydr.

Bu farw Gerald y flwyddyn ganlynol. Wedyn priododd Nest â Stephen, Castellydd Aberteifi, a chael mwy o blant eto gydag yntau. Credir i Nest farw oddeutu 1136 wedi bywyd hynod liwgar a llawn digwyddiadau!