I’n helpu ni i wneud y wefan hon yn well, mae’r gosodiadau cwcis wedi eu gosod i 'ganiatáu pob cwci'. Os byddwch yn parhau heb newid y gosodiadau hyn, rydych yn cydsynio i hyn ddigwydd – am ragor o wybodaeth ac i newid hyn ar unrhyw adeg, gweler ein polisi preifatrwydd. Preifatrwydd.   
Tywydd

Weather  |  Tide Tables

 

Hafan » Dysgu Am » Bywyd Gwyllt » Bywyd Gwyllt Tymhorol » Adar y Môr » Pâl Manaw

Pâl Manaw

Mae’n anodd credu bod Ynys Sgomer yn cynnal cytref fridio fwyaf y byd o balod Manaw, cefnder yr albatros crwydrol. Yn sicr, fe fydd unrhyw un sy’n ymweld â Sgomer yn ystod y dydd yn gweld bach iawn o dystiolaeth o’r 120,000 pâr o adar sy’n magu eu rhai bach ar yr ynys.

Fel y pâl, mae pâl Manaw yn nythu mewn tyrchfeydd. Ond, yn wahanol i’r pâl, mae pâl Manaw yn gadael Sgomer ac yn cyrraedd yn y tywyllwch. Dyluniwyd yr adar bach du a gwyn hyn bron yn gyfan gwbl i hedfan, gyda choesau bach sy’n swatio o dan eu cyrff ymhell yn ôl tuag at eu cynffon. Ar y tir, maen nhw’n symud yn drwsgl, ac yn fwyd hwylus i’r gwylanod sy’n byw ar Sgomer. Er mwyn eu hosgoi, mae palod Manaw yn mynd yn ôl at eu tyrchfeydd yn y nos gan alw at eu cymar a’u rhai bach o dan y ddaear. Mae’r alwad hon yn eithaf unigryw, ac unwaith y clywch chi’r gri ni fyddwch yn ei hanghofio.

Mae pâl Manaw yn dychwelyd i Sgomer yn gynnar yn y gwanwyn, ac yn dodwy un wy yn hwyr ym mis Mai. Mae’r cywion bach yn deor ar ôl 51 diwrnod, ac yn cymryd 70 diwrnod arall i fagu plu, un o’r cyfnodau bridio hiraf ymhlith unrhyw un o’r adar môr ar Sgomer. Mae’r cywion yn magu eu plu ym mis Medi a mis Hydref, ond, yn rhyfedd ddigon i aderyn sy’n hedfan i Dde’r Iwerydd, nid yw’r rhieni’n arwain eu cywion. Mae’r oedolion yn gadael Sgomer cyn y rhai bach, gan adael i’r cywion fyw ar y braster sydd ganddynt. Un o ryfeddodau byd natur yw sut mae’r palod bach hyn yn mynd ar siwrnai mor sylweddol. 

Am gyfle i weld palod Manaw, mae Awdurdod y Parc Cenedlaethol yn cynnig teithiau cerdded palod Manaw yn ystod yr haf. Mae’r teithiau hyn ar hyd y prif dir yn cynnig golygfeydd o’r adar hŷn yn nythu ac yn bwydo oddi ar y lan. Gweler Coast to Coast am fanylion pellach.