I’n helpu ni i wneud y wefan hon yn well, mae’r gosodiadau cwcis wedi eu gosod i 'ganiatáu pob cwci'. Os byddwch yn parhau heb newid y gosodiadau hyn, rydych yn cydsynio i hyn ddigwydd – am ragor o wybodaeth ac i newid hyn ar unrhyw adeg, gweler ein polisi preifatrwydd. Preifatrwydd.   
Tywydd

Weather  |  Tide Tables

 

Hafan » Dysgu Am » Bywyd Gwyllt » Bywyd Gwyllt Tymhorol » Adar y Môr » Heligogod a Gweilch y Penwaig

Heligogod a Gweilch y Penwaig

Ymhlith yr adar môr niferus sy’n ymweld â Sir Benfro ac sy’n dod i’r glannau hyn i fridio, mae dau aelod o deulu’r carfil, sef yr heligog a gwalch y penwaig. Gellir eu gweld yn bridio ar yr ynysoedd oddi ar y lan, fel Sgomer neu Ynys Dewi, ond mae hefyd yn bosib eu gweld yn agos i’r prif dir. 

Mae gwalch y penwaig a’r heligog yn edrych ychydig fel pengwin, ac maen nhw’n sefyll yn dalsyth ar silffoedd y clogwyni. Mae’r heligogod o liw brown fel siocled, gyda bol gwyn a phig llym fel dagr. Mae gwalch y penwaig yn aderyn du â bol gwyn. Mae gan walch y penwaig stribed wen ar draws ei big a’i lygaid, sy’n edrych bron fel mwgwd lleidr comedi. Mae’r pig ychydig yn fwy byrdew. Mae’r ddau aderyn yn nythu ar y clogwyni. Mae’n well gan yr heligogod gadw at ei gilydd, gan sefyll ysgwydd yn ysgwydd ar silffoedd mwy cul, tra bod gwalch y penwaig yn hoffi’r holltiadau yn y graig, neu frigiadau ehangach mwy gwastad. 

Mae bridio ar ymyl gul yn gallu ymddangos yn beryglus, ond mae wy’r heligog wedi esblygu i fod yn bigfain, fel ei fod yn rholio mewn cylch o’r pwynt, ond nid oddi ar ymyl y clogwyn. Mae gwalch y penwaig a’r heligog, fel llawer o adar y môr, yn codi un cyw, gan fridio o fis Mai i ddechrau mis Gorffennaf. Maent ymhlith yr adar môr cyntaf i fagu plu a hedfan o’r clogwyni, ac maen nhw wedi mynd cyn i’r pâl adael y tyrchfeydd ar gopa’r clogwyni. 

Gellir gweld gweilch y penwaig a heligogod o’r prif dir ar hyd arfordir Castellmartin draw at Ystagbwll. Un o’r golygfeydd gorau yw’r olygfa yn Stack Rocks, yn agos at Bont Werdd Cymru. Dyma un o’r safleoedd bridio mwyaf yr heligog yn Ne Cymru. Ar hyd yr arfordir yn Flimston mae gweilch y penwaig a heligogod yn bridio yn ogofau’r môr, ynghyd â’r wylan goesddu, aelod bach o deulu’r wylan.